Bức tường Berlin

Berlin Wall. Ảnh: Wiki.

Tuần trước, một người Đông Đức, bà Angela Merkel, vừa lên tiếng trên cương vị Thủ tướng nước Đức thống nhất cám ơn Hungary cách đây 20 năm, tháng 8-1989, đã mở cửa biên giới của mình, để cho hơn 60 nghìn người Đông Đức thoát ra, dẫn tới sự kiện bức tường Berlin sụp đổ.

Tháng 6-2004, Hoàng- một đồng đội cũ của tôi ở trường sĩ quan, cựu đại úy quân đội nhân dân Việt Nam, con trai một vị tư lệnh chiến trường nổi tiếng thời đánh Mỹ và đánh Pol Pot- lái xe chở tôi chạy từ Đông sang Tây và cuối cùng đến trước bức tường Berlin. Hoàng nằm trong số những người Việt Nam đầu tiên leo qua phía Tây, thay vì đủ kiên nhẫn để đập đổ cái mà Hoàng, cho đến ngày nay, vẫn coi là “bức tường ô nhục”.

Berlin cũng như nước Đức, sau Thế chiến thứ II, bị “xẻ làm tư” theo thỏa ước Potsdam. Cho dù Liên Xô phản đối, các nước Anh, Pháp, Mỹ sau đó vẫn trả lại quyền tự chủ cho người Đức trên phần lãnh thổ mà mình tiếp quản. “Kế hoạch Marshall” đã giúp Tây Đức phát triển rất nhanh dựa trên nền tảng tự do.

Năm 1948, Stalin ra lệnh phong tỏa, không cho vận chuyển lương thực thực phẩm từ Đông sang Tây. Nhưng vẫn không có người Tây Đức nào đi theo Stalin. Trong khi, trong suốt thập niên 50 đã có hơn 3,5 triệu người Đông Đức bỏ chạy sang Tây Đức. Ngày 1-8-1961, Tổng Bí thư Liên Xô, Krushchev, điện đàm với Ulbricht, Bí thư thứ nhất Đông Đức “đề nghị xây tường”. Ngày 12-8 năm đó, Ulbricht ký lệnh đóng cửa biên giới và “bức tường ô nhục” đã được người Đức cùng với “Hồng Quân Liên xô” nửa đêm “dựng lên lén lút”.

Bảo tàng Bức tường Berlin là một trong những bảo tàng vô cùng ấn tượng. Có thể tìm thấy ở đây những sự kiện bi thảm; nhưng, cũng có thể tìm thấy ở đây những câu chuyện hết sức li kỳ. Chỉ có với khát khao tự do con người mới có thể bất chấp sự hiểm nguy mà vượt thoát mãnh liệt đến vậy. Lượng người dân Đông Đức bị bắn chết khi trèo qua bức tường Berlin không dừng lại ở con số 1.374; mới đây, Bảo tàng vừa cho bổ sung vào danh sách này những người không phải là dân “vượt biên” mà là lính biên phòng Đông Đức. Hàng chục lính biên phòng Đông Đức đã tự sát thay vì chấp hành lệnh chính quyền bắn vào nhân dân, những người tìm kiếm tự do.

Chỉ cần đến Bảo tàng Bức tường Berlin là có thể hiểu vì sao cả Đông Âu, tràn ngập xe tăng Liên Xô, thế mà vẫn đổ; có thể hiểu vì sao Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu lấy ngày “23 tháng Tám là ngày tưởng niệm các nạn nhân của chủ nghĩa Stalin và Phát xít”. Ngày 23-8-1939, Stalin đã bắt tay với Hitler, ký Hiệp ước phân chia Châu Âu. Chỉ một tuần sau, ngày 1-9-1939, Hitler đánh chiếm một phần Ba Lan; ngày 17-9-1939, Liên Xô xâm lược phần còn lại. Người của Stalin, ngay sau đó đã giết hại hàng trăm nghìn người Ba Lan và đưa hơn một triệu người Ba Lan khác lưu đày viễn xứ.

Nếu như, chủ nghĩa Hitler chỉ kịp gây tội ác trong những năm tháng chiến tranh thì chủ nghĩa Stalin lại tiếp tục hủy hoại con người ngay cả khi không còn tiếng súng. Sự hy sinh của hơn 20 triệu người Liên Xô, sự anh dũng của các tướng lĩnh, của Hồng quân là vô cùng vĩ đại. Nhưng, sự hy sinh ấy của nhân dân đã bị những người như Stalin tước đoạt. Liên Xô, quốc gia đóng vài trò quyết định trong cuộc chiến chống Phát xít, thay vì được ghi nhớ như là “giải phóng quân” đã trở thành một lực lượng chiếm đóng và đã áp đặt lên Đông Âu một chế độ tước đoạt hết những quyền tự do căn bản của con người.

Tại Đông Đức, sau 8 năm chiếm đóng, chính quyền do người Nga lập nên liên tục có những hoạt động thanh trừng nội bộ; khủng bố những người bất đồng; kiểm soát thanh niên; trong khi, thực phẩm thì khan hiếm và đắt đỏ. Sau khi Stalin chết, hơn 1 triệu người dân Đông Đức đã xuống đường biểu tình. Chính phủ Đông Đức rút chạy vào tổng hành dinh của Hồng quân Liên Xô. Chính họ đã cầu cứu và “ngoại bang” đã dùng xe tăng thẳng tay đàn áp cuộc chống đối đâu tiên của nhân dân ấy.

Tại Hungary, sau năm 1945, cuộc bầu cử dân chủ chỉ đem lại cho đảng cộng sản Hungary 17%. Nhưng ngay sau đó, “toàn quyền Liên xô”, tướng Kliment Voroshilov đã buộc một thành viên không đảng phái trao ghế Bộ trưởng Nội vụ cho László Rajk, người của đảng cộng sản Hungary. László Rajk đã lập ra cơ quan an ninh quốc gia sử dụng cách mà Hitler đã làm trong thập niên 30: vu cáo, bắt bớ, tra tấn… tiêu diệt dần đối lập. Ngày 23-10-1956, người Hungary đứng dậy hô to “không cam chịu làm nô lệ nữa”. Nhưng, ngày 4-11-1956, xe tăng Liên Xô nghiến nát cuộc chính biến sau khi máy bay ném bom xuống Thủ đô Budapest: 2.500 người Hung bị giết; 200 nghìn người khác phải trốn khỏi quê hương.

Sự ngột ngạt về chính trị và bế tắc về kinh tế trở thành tình trạng phổ biến ở Đông Âu. Năm 1967, sau khi trở thành Bí thư thứ Nhất Tiệp Khắc, Alexander Dubcek tiến hành cải cách. Dubcek cho phát triển kinh tế tự chủ hơn; các tù nhân chính trị được tha và báo chí bắt đầu có tiếng nói. Không chủ trương đa đảng, Dubcek chỉ có ý định xây dựng “chủ nghĩa xã hội nhân bản hơn”. Tuy nhiên, những nỗ lực của Dubcek càng mang lại sự thịnh vượng cho nhân dân thì lại càng gây lo lắng cho Liên Xô. Cho dù không có “nổi dậy”, đêm 20-8-1968, xe tăng Liên Xô vẫn tiến vào Praha theo sau bởi hơn 165 nghìn quân của khối Warsava.

Tại bảo tàng Bức tường Berlin, có một đoạn video gần như được liên tục phát, đó là trích đoạn phát biểu ngày 12-6-1987 của Tổng thống Mỹ Ronald Reagan: “Mr. Gorbachev, hãy phá bỏ bức tường này”. Thật khó để xác định ai là người đóng vai trò chính để kết thúc chiến tranh lạnh. Tuy nhiên, có thể bức tường Berlin đã không sụp đổ nếu như tháng 3-1989, Thủ tướng Hungary, Miklos Nemeth, khi có ý định “tháo gỡ hàng rào kẽm gai dọc theo biên giới” không nhận được tín hiệu từ ông Gorbachev: “Vấn đề an ninh biên giới là việc của ông Nemeth”.

Không có một dân tộc nào không nuôi khát vọng tự do ngay cả dưới họng súng của xe tăng và đại bác. Câu trả lời của ông Gorbachev đơn giản chỉ là trả cho người Hungary quyền tự quyết. Cái quyền mà người dân Đông Âu lẽ ra phải được hưởng kể từ 1945.

Cũng trong tháng 6-2004, tôi có đi qua một vài nghĩa trang quân Đồng Minh chết sau sự kiện Normandy. Những tấm bia ở đây nói rõ là nghĩa trang được lập bởi dân chúng địa phương góp đất và tiền để tưởng nhớ những người lính Anh, Mỹ, New Zeland, Australia… Những “nghĩa trang dân lập” ấy vẫn được gìn giữ cho đến ngày nay với hoa tươi quanh năm. Trong khi, năm 2007, Tổng thống Nga Putin bị các quốc gia lân bang đặt trước tình huống phải ký sắc lệnh lập 7 văn phòng đại diện tại Ba Lan, Hungary và các nước vùng Baltic để bảo vệ mộ của Hồng quân. Thật không phải khi đụng đến nơi tưởng niệm những người đã hy sinh. Nhưng, cái cách mà Putin cư xử với lân bang đã khiến họ nhớ lại thời Liên Xô và nhận thấy những tượng đài Hồng quân “không còn là một biểu tượng chống phát xít mà là biểu tượng của sự chiếm đóng”.

Bên cạnh những bao cát của Checkpoint Charlie, chốt gác giữa Đông và Tây Berlin, cũng luôn có hoa tươi. Có lẽ ngay chính người Mỹ, sau những chiến tranh Việt Nam, chiến tranh Iraq, cũng thèm khát hình ảnh của chính mình trên bờ biển Normandy hay ở cái Checkpoint Charlie ấy. Từng là một người lính ở Campuchia tôi hiểu, không có người lính nào sẵn sàng hy sinh nếu không nghĩ, sứ mệnh của mình là giải phóng. Nhưng, không chỉ những người đã nằm xuống, người lính thường kết thúc sứ mệnh sau khi buông súng, mà những việc có ảnh hưởng tới “các giá trị thiêng liêng” khi ấy mới thực sự bắt đầu. Một cuộc chiến không còn được coi là “giải phóng” nếu những gì mà nhân dân cuối cùng được hưởng không phải là độc lập tự do.

Huy Đức

PS. Trong lúc chờ đợi Osin đi “tìm chổi”, chủ blog rởm đăng lại vài entry hay để bạn đọc đỡ nhớ. Nội dung này lấy từ blog của một fan ” Trả lời tôi Sàigòn”. Do tính chất nhậy cảm,  xin comment một cách thận trọng. Xin cảm ơn. Blog Admin.

Đọc thêm: Những bức tường (Blog Hiệu Minh)

8 Responses to “Bức tường Berlin”

  1. Phó Thường Dân Says:

    Cái giá phải trả!
    SGGP:: Cập nhật ngày 06/09/2007 lúc 01:02′(GMT+7)
    Báo cáo phát triển thế giới năm 2006 của Ngân hàng Thế giới đưa ra nhận định: Việt Nam chỉ có 2% dân số được học hành từ 13 năm trở lên, tụt hậu khá xa so với các nước trong khu vực.Và, VN xếp hạng chót trong khu vực với tỷ lệ 10% người trong độ tuổi 20-24 học ĐH. Tỷ lệ này ở Trung Quốc là 15%, Thái Lan là 41% và Hàn Quốc là 89%.

    Rõ ràng đây là những con số mà các nhà quản lý giáo dục Việt Nam phải suy nghĩ trước cơ đồ phát triển lâu dài của đất nước.

    Số người đi học thấp, song chi tiêu cho giáo dục của toàn dân VN lại quá cao. Theo TS Vũ Quang Việt, chuyên viên thống kê cao cấp của Liên hiệp quốc tại New York thì: chi tiêu cho giáo dục ở VN năm 2005 chiếm 8,3% GDP, vượt cả Mỹ chỉ có 7,2%, Pháp 6,1%, Nhật 4,7%, Hàn Quốc 7,1%… Với chi tiêu trên, dân VN phải chi trả cho GD-ĐT tới 40%, dân các nước phát triển cao chi trả có 20%.

    Trong khi đó, tại một buổi họp báo mới đây, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân lại khẳng định: “Học phí chắc chắn sẽ phải tăng, có thể phải chấp nhận cả việc số người đi học sẽ giảm vì tăng học phí”!!

    Đã có nhiều lời can gián của các nhà giáo dục trong và ngoài nước về cung cách tăng học phí của các nhà quản lý giáo dục VN. GS Nguyễn Xuân Hãn nói thẳng: “Cấp phổ cập GD không thu học phí được xem như một nguyên tắc cho mọi thể chế” và nội dung này nhận được sự đồng tình của GS Trần Văn Thọ (Tokyo), GS Bùi Trọng Liễu (Paris), ông Vũ Quang Việt (Mỹ). Ngay GS Phạm Phụ, Ủy viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục VN cũng đã phải kêu lên: Tăng học phí sao để người nghèo không phải rơi nước mắt! Với GS Hoàng Tụy: Xã hội hóa không phải là đẩy gánh nặng cho dân! Và ông khẳng định chất lượng giáo dục kém hoàn toàn không phải do thiếu tiền! Nhận định này hoàn toàn phù hợp với đóng góp của nhóm GS ĐH Harvard mà Bộ GD-ĐT VN nhờ giúp nghiên cứu về thực trạng và hướng ra cho giáo dục VN, và khuyến cáo đầu tiên các vị GS này đề cập đến là: chương trình giáo dục bất cập!

    Không phải ngẫu nhiên mà GS Malcom Gillis, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Quỹ học bổng Việt Nam-Hoa Kỳ (VEF), nguyên Chủ tịch ĐH Rice, lại tâm đắc với câu nói nổi tiếng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Vì lợi ích 10 năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”, và ông đã treo câu này ngay tại phòng làm việc ở ĐH Rice. Mà theo ông, tương lai thế giới sẽ có 3 loại quốc gia: những nước thông minh, những nước thông minh hơn và những nước thông minh nhất. Sự khác biệt sẽ do cách mỗi quốc gia đầu tư vào giáo dục.

    Vậy, tương lai Việt Nam sẽ đứng ở vị trí nào? Hay không có vị trí nào cả, nếu như chúng ta chịu chấp nhận một bộ phận nhân dân thất học vì nghèo!?
    MAI LAN.
    Nay bộ trưởng Nhân bỏ chạy khỏi bộ GD rồi,nhưng Phó Thường Dân tôi vẫn phải còng lưng đóng học phí cho ba đứa con vì không muốn các con mình nằm trong “số người đi học sẽ giảm vì tăng học phí” (Nguyễn Thiện Nhân ).
    Không biết bây giờ bác Nhân có làm theo lời tư vấn của Bác Osin chưa :”…trước khi đưa ra một chính sách,chính các nhà lãnh đạo ấy,cần phải ngủ sao cho đủ giấc.”_MẤT NGỦ.

  2. U.50 Says:

    Dân trí quyết định sự tồn vong của chế độ, VN vẫn còn mê muội trong sự ru ngủ

  3. Phó Thường Dân Says:

    Đọc bao lần rồi mà bây giờ đọc lại vẫn thích.Dù có lưu ,nhưng tôi vẫn thích đọc trên Osin Blog hơn.

  4. baoluong Says:

    “Hàng chục lính biên phòng Đông Đức đã tự sát thay vì chấp hành lệnh chính quyền bắn vào nhân dân, những người tìm kiếm tự do.”-Những nạn nhân tàu Chi Mai quê nhà tôi sẽ khóc nấc lên khi đọc những dòng này.
    Theo ý kiến cá nhân tôi, đây là bài báo tiếng Việt hay nhất năm 2009,mang tầm thời đại, ý nghĩa lịch sử lẫn tính nhân văn.-Tôi đã dịch ra tiếng Anh cho một du học sinh chọn làm topic lớp speech ở Đại học Cal Poly.-Sẽ có một ngày nào đó, bài viết này phải đưa vào giáo khoa lịch sử thế giới của Việt Nam.

  5. xe dap dia hinh Says:

    Không biết đây có phải blog của anh Osin thật không.

    Tôi mong đợi những bài viết của anh hơn bất cứ báo chí chính thống nào ở trong nước, ngay cả SGTT, nơi anh từng công tác, hay Vietnamnet, trang báo đưa tin thời sự cùng với những bài viết đa chiều của các nhà khoa học, những nhà báo không chuyên.

  6. tham lang Says:

    Giờ đọc lại vẫn không chán, đây là một tài liệu hay? Đã có nhiều bạn trẻ cảnh báo từ trước là hãy lưu lại nhưng bài báo của Blogosin cả sau này bị đánh sập thì không có mà đọc nữa, nhưng tiếc là tôi chưa lưu kịp.

  7. Bò Sát Đất Says:

    Cảm ơn chủ Blog!

    Trước khi OSin xuất hiện, hy vọng đến 99,999…% là vậy, thì việc đăng lại các bài của OSin sẽ giúp cho người cũ đỡ nhớ, người mới đỡ tiếc!

    BSD.

  8. Bùi Văn Phú Says:

    Nhiều mảng Tường Berlin nay có trong bảo tàng ở Mỹ.

    http://buivanphu.wordpress.com/2009/11/11/nh%E1%BB%AFng-m%E1%BA%A3ng-t%C6%B0%E1%BB%9Dng-ba-linh-%E1%BB%9F-m%E1%BB%B9/?preview=true&preview_id=4211&preview_nonce=f5e6591278

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: